Feeds:
Posts
Comments

Archive for the ‘morfologji’ Category

Ndonjëherë mjafton një këmbim përemrash vetorë, për t’ia ndërruar krejt natyrën ilokutive dëshirores – për shembull, nga mallkimi në përgjërim dhe e kundërta.

(more…)

Advertisements

Read Full Post »

Disa ndërtime të shqipes, me mënyrën dëshirore, janë specializuar për të përcjellë modalitetin e lutjes ose të politesës ose të zbutjes së një kërkese.

Për shembull, t’u bëfsha kurban ndeshet me këtë funksion, duke shprehur lutje deri në përgjërim; kuptimi është që “unë jam gati të flijohem për ty.”

(more…)

Read Full Post »

Një tabelë që më kujtohet tani nga Shqipëria e fëmijërisë sime, e ekspozuar te kryqëzimet midis një rruge çfarëdo dhe hekurudhës:

RREZIK TRENI! NDAL, SIGUROHU, KALO!

(more…)

Read Full Post »

Gjatë një diskutimi për terminologjinë e një aplikacioni të telefonisë celulare, një prej menaxherëve të projektit vuri në dukje se njëri prej vargjeve të ndërfaqes së përdoruesit (Fwd calls to device) duhej dhënë me një emër në gjuhën pritëse, meqë nuk ishte fjala thjesht për komandë, por për emrin e një funksioni specifik.

(more…)

Read Full Post »

Emri pikë është polisemik në shqipe (merr, sipas rastit, kuptimet e anglishtes dot, point, drop, spot, full stop/period etj.).

E formon shumësin me prapashtesën –a (dy pika uji), me përjashtim të rastit kur përdoret me kuptimin “njësi vlerësimi, zakonisht në sport”, kur merr prapashtesën zero (fitoi me 13 pikë diferencë).

Arsyet e kësaj dukurie: shumësi pika përdoret për një shumësi objektesh; ndërsa pikë për një shumësi njësish abstrakte. Tek e fundit, pikat e ujit mund të shihen, të numërohen, madje edhe të veçohen nga shoqet; ndërsa pikët në sport janë atribuime numerike relativisht abstrakte, ndonjëherë arbitrare. Khs. golat në futboll, me pikët në volejboll,  në basketboll ose në tenis.

(more…)

Read Full Post »

Po aq defektive sa edhe mbes/mbetem duket të jetë sinonimi i saj ngel/ngelem; që paraqet të njëjtin kombinim të paradigmave të veprores dhe të joveprores, me pak përjashtime – dhe pikërisht: folja ngel ka paradigmë të rregullt zgjedhimi në të tashmen e dëftores (duke u sjellë si folje me temë në bashkëtingëllore, ose me mbaresa zero në numrin njëjës); sikurse përdoret edhe në urdhërore (ngele në klasë atë hajvan, që të vërë mend). E megjithatë, këto dy folje janë kaq të ndryshme mes tyre – ngaqë trajta joveprore ngelem përdoret më pak se përgjegjësja e saj veprore, në të gjithë paradigmën, pa përmendur pastaj që ngel/ngelem ende i përket ligjërimit të folur, ku format joveprore janë jokarakteristike.

Read Full Post »

Në shkrimin e mëparshëm, pyetëm nëse ka folje defektive në shqipen e sotme.

Një folje e tillë duket të jetë mbes, meqë në paradigmën e zgjedhimit të saj janë përzier veprorja me joveproren; dhe disa trajta të zgjedhimit nuk ekzistojnë fare.

(more…)

Read Full Post »

Older Posts »