Ja një pjesëz disi enigmatike e shqipes: para, në ndërtime të tilla si: nuk para del nga shtëpia, nuk para i pëlqente t’i thërrisnin me emër, libri s’para është shitur. Për nga origjina, Fjalori i Gjuhës së Sotme Shqipe gabimisht e përfshin këtë pjesëz te parafjala para, edhe pse është qartazi fjala për homonimi; me [...]
Posts Tagged ‘mohimi’
Ndërtimi “nuk para”
Posted in sintaksë, tagged mohimi, nuk para, s'para, zbutja e mohimit on April 12, 2011 | Leave a Comment »
Mohimi i shkallëzuar me “jo nuk + por as”
Posted in sintaksë, tagged mohimi, mohimi me jo on June 14, 2010 | Leave a Comment »
Ndërtimi i tipit: Jo inxhinier që nuk ishte, por as diplomën e të mesmes nuk e kishte marrë. Është, në thelb, një mohim i shkallëzuar rritës (nuk ishte inxhinier + nuk e kishte diplomën e të mesmes; këtu mospasja e diplomës së të mesmes e rëndon edhe më shumë situatën).
Mohimi me “jo se”
Posted in pragmatikë, sintaksë, tagged dialogu imagjinar, ligjërata e zhdrejtë, mohimi, mohimi me "jo se", mohimi me "nuk", mohimi me jo, presupozimi on June 14, 2010 | Leave a Comment »
Duke krahasuar mes tyre thëniet: Nuk kisha ndonjë gjë për të shtuar. Jo se kisha ndonjë gjë për të shtuar. Vërej se mohimi i drejtpërdrejtë me nuk është i vetëmjaftueshëm dhe i përmbyllur (edhe më i tillë është nuk kam ndonjë gjë për të shtuar).
Forma të urdhërores mohore
Posted in morfologji, sintaksë, tagged lidhorja, mohimi, ndajfolja kot, pjesëza mos, urdhërorja on June 7, 2010 | Leave a Comment »
Ndërtimi i tipit mos bëj gabim + lidhore i shqipes bisedore: Mos bëj gabim të ngjitesh nga shkallët është i barazvlershëm me urdhëroren mohore: Mos u ngjit nga shkallët (por merr ashensorin)
Ndërtimi i tipit “jo” + lidhore
Posted in sintaksë, stilistikë, tagged lidhëza por, lidhorja, mohimi, ndërtimet kundërshtore, pjesëza "jo" on June 4, 2010 | Leave a Comment »
Një ndërtim i ligjërimit të folur me pjesëzën jo, në funksion lidhëzor, që nuk më rezulton i përshkruar në gramatikat: Po unë, e mençura, jo të hypja në ashensor, por vajta i ngjita shkallët me këmbë. Ky tipi, jo t’i thoshte policit që ia kishin vjedhur dokumentin, por vajti ia dha vrapit. Kush të ka [...]
Një pjesëz propozuese
Posted in pragmatikë, sintaksë, tagged fokusimi, folje inkoative, funksioni propozues, funksioni zbutës, inkoativiteti, mohimi, parakohësia, pjesëza njëherë, pjesëza propozitive, pjesëza propozuese, urdhërorja on June 4, 2010 | Leave a Comment »
Një tjetër pjesëz e shqipes me prejardhje ndajfoljore që meriton të analizohet më mirë: njëherë.
Ndërtimi i tipit “tundej apo s’tundej”
Posted in sintaksë, stilistikë, tagged dhanorja etike, efekti intensifikues, kundërvënia, lidhëza apo, mohimi, përsëritja, pyetja on June 3, 2010 | Leave a Comment »
Një ndërtim foljor përsëritës të cilit nuk i kuptohet lehtë mekanizmi logjik: Ia kishin shtruar me të pirë dhe këndonin apo s’këndonin! Këtë përdorim të lidhëzës apo FShS e shpjegon si intensifikues (këndonin shumë, këndonin mirë):
Ndërtimi i tipit “del që del” (III)
Posted in sintaksë, tagged homonimia sintaksore, mohimi, përsëritja, pjesëza nuk, pjesëza s on May 29, 2010 | Leave a Comment »
Modeli i përsëritjes i tipit folje + që + folje është veçanërisht pjellor në shqipe. Një nëntip i këtij modeli ndeshet më tepër në formën: s’i flet që s’i flet (me gojë së bijës) ku së bashku me foljen, përsëritet edhe pjesëza mohore, nuk ose s, sipas rastit.
Mbylltorja glotale në shqipe
Posted in fonetikë, tagged glottal stop, mbylltorja glotale, mohimi, mohimi me jo, ndarja e fjalëve në shqiptimin formal on March 1, 2010 | Leave a Comment »
Vërej se shumë vetë rreth meje (mes tyre edhe unë) priren ta shqiptojnë fjalën jo me një mbylltore glotale të pazëshme në fund: joʔ (simboli ʔ shenjon tingullin përkatës).
Strange bedfellows
Posted in morfologji, sintaksë, tagged mohimi, pjesëza mos, pjesëza nuk, pjesëzat mohuese on February 21, 2010 | Leave a Comment »
Dy pjesëzat mohuese të shqipes, mos dhe nuk, i kanë të përcaktuara mirë përdorimet, sipas mënyrave të foljes – meqë mos parapëlqen lidhoren, urdhëroren dhe dëshiroren, ose mënyrat e irrealitetit të veprimit.
